AI a zwolnienia: które stanowiska są zagrożone, a które zostaną

Sprawdź, które stanowiska naprawdę zagrożone są przez AI, a które tylko zmienią zakres obowiązków.

Które stanowiska w firmie są realnie zagrożone przez AI, a które tylko się zmienią?

Zacznij od rozdzielenia dwóch rzeczy, które w nagłówkach o AI zlewają się w jedno: zmiany obowiązków i likwidacji etatów. To pierwsze dotyczy niemal każdego stanowiska biurowego. To drugie znacznie węższego grona.

Z danych Międzynarodowej Organizacji Pracy wynika, że generatywna sztuczna inteligencja zmienia najczęściej pojedyncze obowiązki w ramach zawodu, a nie likwiduje całe profesje. Innymi słowy: mniej pisania ofert, więcej ich sprawdzania.

Inaczej wygląda to w firmach, które ogłosiły zwolnienia z powołaniem na AI. Meta zwolniła w maju około 8 tys. pracowników, żeby ograniczyć koszty inwestycji w sztuczną inteligencję, ale z kolejnej fali redukcji zrezygnowała, bo rozwój agentów AI szedł wolniej niż zakładano.

Podobnie było z Klarną: w 2024 r. chwaliła się, że chatbot wykona pracę 700 osób, a na początku 2025 r. zaczęła ponownie rekrutować do obsługi klienta. To pokazuje, gdzie leży realne ryzyko: nie w samym zastąpieniu ludzi, tylko w zbyt szybkiej decyzji podjętej bez sprawdzenia procesu.

W badaniu McKinsey z 2025 r. 32 proc. firm planowało zmniejszenie zatrudnienia w ciągu 12 miesięcy, ale rok później tylko 14 proc. wskazało, że AI faktycznie się do tego przyczyniła. Raport Forrester mówi wprost: ponad połowa pracodawców, którzy redukowali kadry, licząc na zastąpienie ich sztuczną inteligencją, żałuje tej decyzji.

Dla Ciebie wniosek jest praktyczny. Zanim policzysz oszczędności z etatów, sprawdź, czy proces da się przejąć w całości, czy tylko w części. Najbezpieczniejszy start to jeden powtarzalny proces, np. przygotowanie ofert albo przepisywanie danych między systemami. Wtedy widzisz na własnych danych, gdzie automatyzacja działa, a gdzie się myli.

Dlaczego głośne zwolnienia w branży technologicznej nie są dobrym prognostykiem dla Twojej firmy?

Głośne zwolnienia w firmach, które rosły razem z bańką na rynku technologii, to słaby punkt odniesienia dla zakładu produkcyjnego albo biura usługowego w Polsce. W mediach społecznościowych taka firma przenosi zasoby do zespołów pracujących nad sztuczną inteligencją i zapowiada redukcje, ale jej skala i model przychodów wyglądają inaczej niż u Ciebie. Zwolnienia grupowe w takim sektorze wynikają często z przebudowy całej strategii, a nie z tego, że jeden proces dało się oddać maszynie.

Warto odróżnić dwa zjawiska. Masowe zwolnienia ogłaszane publicznie są decyzją zarządu o kierunku firmy, a zwolnienia ai to zwykle skutek uboczny. W branży technologii mówi się o nich głośno, bo każda taka informacja trafia na pierwsze strony. Tymczasem w Twojej firmie zmiana polega na czymś mniejszym: jeden zespół przestaje przepisywać dane między systemami albo szybciej przygotowuje oferty. Efekt widzisz w kalendarzu, nie w komunikacie prasowym.

Przykład z rynku pokazuje, jak trudno przewidzieć skalę. W 2024 roku firma obsługująca klientów ogłosiła, że jej chatbot przejmie pracę setek osób, a na początku 2025 roku wróciła do rekrutacji w obsłudze klienta. Podobnie Amazon i Meta zapowiadały redukcje związane z inwestycjami w sztuczną inteligencję, a potem część planów wyhamowywała. W USA takie decyzje są szeroko opisywane, ale dotyczą głównie największych graczy.

Zamiast porównywać się z tymi historiami, policz własne godziny. Wybierz proces, który zjada zespołowi najwięcej czasu, i sprawdź, czy da się go pokazać w działaniu na Twoich danych. Warto zacząć od jednego obszaru i dopiero po wyniku decydować o kolejnym. Kolejne fale zwolnień w technologii nie powiedzą Ci, czy Twój zespół potrzebuje mniej etatów, czy tylko innego podziału pracy.

Na czym polega różnica między automatyzacją zadań a likwidacją stanowiska?

Automatyzacja zadań i likwidacja stanowiska to dwie różne decyzje, choć w praktyce łatwo je pomylić. Pierwsza oznacza, że pojedyncze czynności w ramach zawodu przechodzą na narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, a osoba zajmuje się resztą obowiązków. Druga to wykreślenie etatu z planu zatrudnienia. Międzynarodowa Organizacja Pracy wskazuje, że generatywna AI zmienia najczęściej pojedyncze obowiązki w ramach zawodu, a nie likwiduje całe profesje.

Co porównujesz Automatyzacja zadań Likwidacja stanowiska
Zakres zmiany wybrane czynności w zawodzie cały etat znika z planu
Efekt dla zespołu inny podział pracy, nowe umiejętności redukcja zatrudnienia albo brak zastępstwa
Kiedy ma sens gdy zadanie jest powtarzalne i dobrze opisane gdy po zmianie nie zostaje realne zajęcie
Główne ryzyko narzędzie stoi nieużywane cięcia szybsze niż dojrzałość technologii

Firma nie musi zwalniać, żeby AI zmieniła poziom zatrudnienia. Wystarczy, że ograniczy rekrutacje albo nie zastąpi odchodzących osób. To dlatego zapowiedzi redukcji etatów nie przekładają się wprost na liczbę wypowiedzeń. Możliwość automatyzacji kolejnych zadań nie oznacza proporcjonalnie mniejszego zatrudnienia, bo trzeba policzyć koszty wdrożenia, niezawodność technologii i konieczność nadzorowania jej pracy.

Dla Twojej decyzji praktyczny wniosek jest taki: najpierw rozłóż proces na czynności i sprawdź, które z nich da się przejąć bez utraty kontroli. Dopiero potem pytaj, czy dany etat nadal ma sens w obecnym kształcie. Zmian w strukturze nie planuj na podstawie samych zapowiedzi rynkowych.

Jak sprawdzić, czy w Twojej firmie AI faktycznie może przejąć cały etat, zanim podejmiesz decyzję o zwolnieniach?

Zanim policzysz, ile etatów da się zamknąć, sprawdź, czy AI rzeczywiście przechodzi ten proces od początku do końca. Weź jedno zadanie, które dziś zajmuje zespołowi najwięcej godzin: przygotowanie oferty, odpowiedź na zapytanie, przepisanie danych między systemami. Zbierz kilka przykładowych maili, plik i zrzut ekranu z systemu. Pokaż to narzędziu i porównaj wynik z tym, co zrobił człowiek. Jeśli agent myli się w co trzecim przypadku, nie masz powodu do redukcji zatrudnienia, masz powód do poprawy procesu.

Drugi krok to rachunek po stronie kosztów. Wdrożenie sztucznej inteligencji oznacza wydatek na konfigurację, nadzór nad pracą narzędzia i czas ludzi, którzy będą sprawdzać wynik. Meta przekonała się o tym boleśnie: zwolniła ludzi pod inwestycje w AI, a potem wycofała się z kolejnej fali redukcji, bo agenci rozwijali się wolniej, niż zakładano. Podobnie Amazon i inne firmy z sektora technologicznego musiały przyznać, że automatyzacja nie zastępuje całych zespołów tak szybko, jak zapowiadały prezentacje.

Trzeci krok: sprawdź, czy problem nie leży w ludziach, którzy po prostu nie korzystają z narzędzi. W Polsce tylko część pracowników biurowych stosuje się do firmowych zasad dotyczących AI, a w sektorze transportu i logistyki wielu nie sięgnęło po nią ani razu. Zanim zwolnisz kogoś, policz, ile godzin realnie odzyskasz, gdy zespół zacznie pracować inaczej. Raport z jednego procesu, zrobiony na Twoich danych, powie więcej niż raport branżowy.

Co zrobić z zespołem, gdy AI przejmuje część zadań, ale stanowisko zostaje?

Gdy część zadań przechodzi na narzędzia AI, rzadko znika całe stanowisko. Dużo częściej zmienia się jego zawartość: mniej jest przepisywania i klejenia dokumentów, więcej sprawdzania i decydowania. Dlatego pierwszą rzeczą do zrobienia nie jest plan redukcji, tylko rozpisanie obowiązków na kartce.

Weź jeden etat i wypisz obok siebie wszystko, co ta osoba robi w ciągu tygodnia. Przy każdym punkcie zaznacz, czy to powtarzalna robota, czy coś, co wymaga osądu. Z tego zestawienia wychodzi mapa, gdzie AI realnie zdejmuje pracę, a gdzie nie ma czego przejmować.

Potem ustal, co pracownik robi z czasem, który mu zostaje. Bez odpowiedzi na to pytanie wdrożenie kończy się tak, że narzędzie stoi nieużywane, bo zespół widzi w nim zagrożenie, a nie ulgę. Najprościej zacząć od jednego procesu i pokazać efekt na jego przykładzie.

Osobno zaplanuj szkolenie. Ludzie nie przestaną używać narzędzi AI dlatego, że dostali zakaz, tylko dlatego, że nie wiedzą, jak je wpisać w swoją pracę. Krótkie ćwiczenie na prawdziwych dokumentach działa lepiej niż prezentacja.

Na koniec sprawdź, czy w Twojej branży zmiana w ogóle się opłaca. Jeśli procesów do przejęcia jest mało, wdrożenie nie zwróci się i lepiej to przyznać przed sobą zawczasu. Warto policzyć oszczędność w godzinach, zanim podejmiesz decyzję kadrową.

Jak przygotować firmę na zmiany zatrudnienia związane z AI, żeby nie żałować decyzji po kilku miesiącach?

Zacznij od policzenia, ile godzin zespół traci na zadaniach, które da się opisać krok po kroku. Faktury, odpowiedzi na zapytania, przepisywanie danych między systemami. To lista, od której zaczyna się każda decyzja kadrowa związana ze sztucznej inteligencji.

Potem sprawdź, czy ludzie w ogóle chcą z tego korzystać. Najczęstszy powód, dla którego wdrożenia się nie zwracają, to rozwiązanie, którego nikt nie używa. Zanim więc ograniczysz rekrutację, zobacz, czy zespół realnie pracuje inaczej.

Trzeci krok to test na małą skalę. Bierzesz jeden proces, uruchamiasz go na prawdziwych danych i patrzysz, gdzie narzędzie radzi sobie dobrze, a gdzie się myli. Dopiero ten wynik daje podstawę do rozmowy o etatach.

Dobrze mieć przy tym plan na wypadek, gdyby eksperyment nie wyszedł. Pracodawcy, którzy zwalniali ludzi, licząc na zastąpienie ich AI, często tego żałują. Warto więc trzymać opcję powrotu do poprzedniego układu, zamiast palić mosty po pierwszym prototypie.

Przygotowanie firmy to też kwestia wiedzy o tym, co dzieje się w branży. Wystarczy spojrzeć na duże firmy z sektora technologicznego: jedne redukują zatrudnienie i przenoszą zasoby do zespołów AI, inne po czasie wracają do rekrutacji. Amazon i Meta pokazują, że decyzja podjęta pod presją bywa później korygowana. Podobnie wygląda to w sektorze mediów społecznościowych, gdzie zapowiedzi masowych zwolnień szły w parze z przebudową strategii.

Zanim podpiszesz cokolwiek, policz zwrot. Kalkulator oszczędności na stronie AgentsHub pokazuje w kilka minut, ile godzin miesięcznie zyskujesz i w ile miesięcy zwraca się inwestycja. Pełny cennik i termin bezpłatnej rozmowy znajdziesz na stronie wdrożeń AI.

FAQ - krótkie odpowiedzi

Czy AI naprawdę zabierze miejsca pracy w Polsce?

Na razie skala jest umiarkowana. Z badań PARP i Uniwersytetu Jagiellońskiego wynika, że narzędzia oparte na sztucznej inteligencji stosuje około 23 proc. polskich przedsiębiorstw, a Międzynarodowa Organizacja Pracy wskazuje, że generatywna AI zmienia najczęściej pojedyncze obowiązki w ramach zawodu, a nie likwiduje całe profesje. Zanim więc zaczniesz planować redukcje, sprawdź, które zadania w Twoim zespole da się przejąć, a które nadal wymagają człowieka.

Ile firm faktycznie zwalnia przez AI?

Deklaracje i realizacja mocno się rozjeżdżają. W globalnym badaniu McKinsey z 2025 r. 32 proc. firm planowało zmniejszenie zatrudnienia w ciągu 12 miesięcy, ale rok później tylko 14 proc. wskazało, że AI faktycznie się do tego przyczyniła. W pierwszym kwartale 2026 r. AI była wskazywana jako jeden z powodów około 13 proc. zapowiedzianych redukcji zatrudnienia w USA. Jeśli więc ktoś powołuje się na AI jako główny powód zwolnień, potraktuj to jako jedną z przesłanek, a nie całe wyjaśnienie.

Czy mogę najpierw przetestować AI na jednym zadaniu, zanim zdecyduję o etatach?

Tak, i to najbezpieczniejszy sposób zbierania danych. Możesz zacząć od jednego powtarzalnego zadania, np. przygotowania ofert albo przepisywania danych między systemami, i sprawdzić, ile godzin realnie schodzi na nim AI. Warto policzyć koszty wdrożenia, niezawodność narzędzia i czas na nadzór nad jego pracą, bo sama możliwość automatyzacji nie przekłada się wprost na mniejsze zatrudnienie. Jeśli chcesz oszacować skalę, zanim cokolwiek zmienisz w zespole, możesz skorzystać z kalkulatora oszczędności na stronie AgentsHub albo umówić bezpłatną rozmowę przez formularz kontaktowy.

Bezpłatna konsultacja

Piotr Zapolski
O autorze

Piotr Zapolski

Pomagamy firmom automatyzować procesy biznesowe i wykorzystywać AI tam, gdzie to ma sens.

Co-founder, AgentsHub
Następny krok

Chcesz wdrożyć podobne rozwiązanie u siebie?

Zostaw numer, w dni robocze oddzwonimy w ciągu godziny. Zero zobowiązań. Sprawdzimy, jak zaadaptować ten use case do Twojej firmy.

Zarezerwuj rozmowę
Czytaj również

Kolejne artykuły